دكتر روسل. هـ . كانول- نویسنده معروف فرمولی دارد كه برای ما شرح داده و گفتارهای خود را بوسیله آن تهیه می‌كنند و آن این است كه جواب سؤالات زیر را از خود بكنید:

1.     حقایق و نكات اصلی موضوع گفتار چیست؟

2.      هر یك از نكات اصلی نام برده را بحث كن.

3.     نتایج عملی كه از بحث این نكات به دست می‌آید كدام است؟

عده زیادی از شاگردان سخنرانی فرمول زیر را به كار برده و از آن خیلی راضی هستند.

1.     یك مشكل را نشان بده.

2.     راه علاج آن را معلوم نما.

3.     شنوندگان را برای همكاری در به كار بردن راه علاج كه یافته‌ای

4.      دعوت كن.

شنوندگان را می‌توان به این طریق دعوت به قبول منظور خود كرد.

1.     وضعیتی كه باید اصلاح شود این است.

2.     باید به این طریق آن را اصلاح نمود.

3.     شما باید در این امر كمك كنید.

یك ناطق خوب باید پس از خاتمه سخنرانی سعی نماید كه چهار وجه زیر را در نطق خود معلوم كند:

1.       آنچه خود او تهیه كرده است چه بوده.

2.       آنچه در موقع نطق توانسته است ادا كند.

3.       آنچه روزنامه‌ها درباره سخنرانی او نوشته‌اند.

4.       آنچه در موقع برگشتن از جلسه سخنرانی در دلش می‌خواست كه گفته باشد.

به هیچ وجه لازم نیست در موقع سخنرانی سعی كنید كه لغات را شمرده ادا كنید زیرا قسمت عمده فكر و حافظه شما صرف مرتب كردن لغات و جمله‌ها شده و از اصل مطلب كه عبارت از گفتن مطالب مفید و جالب توجه است پرت می‌شود و از منظور خود نتیجه نمی‌گیرید.

خود دوگلاس فربنكس- در ضمن شرح حالش نوشته كه او و چارلی چاپلین و ماری پیكفرد- هر روز مدتی از وقت خود را صرف بازی به شرح زیر می‌كنند:

چندین تكه كاغذ تهیه كرده و روی هر یك، یك كلمه می‌نویسند و همه آنها را لوله كرده و در ظرفی می‌اندازند بعد هر یك مثل قرعه كشی یكی از آنها را برداشته و موظفند یك دقیقه تمام راجع به آن صحبت كنند.

تقویت قوه حافظه:

تئودر روزولت- حافظه‌اش به قدری قوی بود كه همه كس از آن تعجب می‌كرد علت حافظه زیاد او این بود كه همیشه فكر خود را روی چیزی كه می‌خواست حفظ كند متمركز می‌نمود مثلا موقعی كه به شیكاگو رفته بود مردم زیادی در اطراف خانه محل سكونت او آمده و فریاد می‌زدند و هورا می‌كشیدند و صدای موزیك از اطراف بلند بود و او در میان این ازدحام روی نیمكتی لمیده كتاب می‌خواند و حواسش غیر از به مطالب كتاب متوجه چیز دیگری نبود. مسلما پنج دقیقه تمركز كامل حواس بر روی موضوعی از یك روز مطالعه سطحی بیشتر نتیجه دارد.

به طور كلی مغز از راه چشم بیشتر از گوش مطالب را درك می‌كند و تعداد اعصابی كه چشمها را به مغز مربوط می‌كنند بیست برابر تعداد اعصابی است كه از گوشها به مغز می‌روند. یك مثل چینی می‌گوید" یك دیدن به قدر هزار شنیدن موثر است".

با در نظر گرفتن آنچه راجع به طرز كمك ناطقین مهم به حافظه خود ذكر شد یك طریقه بسیار سهل در اینجا برای حفظ كردن ترتیب نكات مختلف كه در سخنرانی باید گفته شود به شرح زیر ذكر می‌كنیم.

برای هر یك از اعداد یك كلمه‌ای كه تلفظ آن شبیه به تلفظ آن عدد باشد انتخاب و آن را حفظ كنید مثلا ممكن است جدول زیر را برای این منظور به كار برید:

1.       چك

2.        دو (شخص در حال دویدن)

3.        زه

4.        مهار

5.        نسج

6.        كش

7.        رفت

8.        طشت

برای اینكه بتوانید نكاتی را كه باید در گفتار خود بگنجانید به هم مربوط سازید ممكن است از دادن جواب به سوالهای زیر استفاده كنید:

1.       چرا این موضوع اینطور است.

2.        چطور این موصوع اینطور شده.

3.        چه وقت این موضوع اینطور می‌شود.

4.        كجا این موضوع اینطور است.

5.       كسی گفت كه این موضوع اینطور است.

6.   در طی این فصل معلوم شد كه به وسیله درك مطلب و تمرین و تسلسل افكار می‌توان قوه حافظه را تقویت نمود ولی اگر كسی بخواهد بوسیله دیگری مثلا حفظ كردن شروع به تقویت حافظه خود نماید نباید متوقع باشد كه در تمام قسمتها و برای همه چیز حافظه‌اش خوب شود مثلا اگر روزی یك قطعه شعر حفظ كنید مسلم است كه به مرور حافظه شما برای قسمتهای ادبی زیاد می‌شود ولی این بهبودی حافظه از نظر مطالب اقتصادی یا عملی خیلی ناچیز خواهد بود. پس به جای اینكه سعی كنید كه به طور كلی قوه حافظه شما تقویت شود بهتر است برای هر موضوع بخصوص روشی را كه در طی این فصل تعلیم دادیم به كار برید.
دگلی- كه از بزرگترین صاحبان كارخانه است سی سال پیش با كمتر از پنجاه دلار پول به شیكاگو وارد شد و حالا فقط سالی سی میلیون دلار سقز می‌فروشد این شخص رمز موفقیت خود را كه عبارتست از یكی از كلمات امرسون قاب كرده و به دیوار اتاق كار خود زده و این كلام عبارتست از:

هیچ كار بزرگی در دنیا انجام نمی‌شود مگر در نتیجه تولید میل و هیجان"

آقای براین- می‌گوید: سخنرانی موثر آن است كه از قلب گوینده سرچشمه گرفته و به قلب شنونده نفوذ كند نه اینكه از عقل گوینده درآمده و فقط به عقل شنونده اثر نماید.

اگر شنوندگان به خواب رفتند چه می‌كنید؟

 

یك واعظ دهاتی از هانری وارد پیچر- پرسید كه اگر شنوندگان در موقع خطابه به خواب رفتند چه باید كرد؟ جواب داد باید یك نفر یك چوب تیز به دست گرفته و دائم به واعظ سیخ بزند زیرا اگر واعظ كاملا بیدار باشد و با انرژی حرف بزند شنونده به خواب نمی‌رود.

رمز اصلی موفقیت در سخنرانی

امروز كه این راز را به رشته تحریر درمی‌آورم پنجم ژانویه و روز وفات مرحوم شاكلتن است كه به قطب جنوب مسافرت كرده و روی كشتی خود اشعار زیبایی را نوشته بود:

" اگر می‌توانی تخیل كن ولی مغلوب خیالات خود نشوی"

" اگر می‌توانی فكر كن و به فكر كردن تنها قناعت نكنی"

" اگر می‌توانی هم با بدبختی هم با پیروزی مقابل شو و هر دو برایت یكسان باشد"

اگر می‌توانی قوا و اعصاب خود را وارد به خدمتگذاری خود كن حتی پس از آنكه از پا در آمده باشی"

و در موقعی كه غیر از اراده چیزی در تو باقی نمانده خود و اراده خود را حفظ كنی  آنوقت تمام زمین و آنچه در آن هست متعلق به تو خواهد بود و ای پسر من در این صورت می‌توان تو را مرد نامید.
وقتی كه انسان می‌خواهد چیزی یاد بگیرد خواه زبان خارجی باشد خواه بازی گلف و خواه فن سخنرانی ترقی او مرتب نبوده و قاعده بر این است كه اول مقداری پیشرفت می‌كند بعد مدتی دیگر پیشرفت نكرده توقف می‌نماید حتی ممكن است كمی پس برود و این یك قاعده معروف‌الروحی است.

در اینجا لازم می‌دانم گفته‌های قیمتی آلبرت هوبارد كه در یك انسان معمولی مقدار زیادی روح و زندگی تلقین كرده و او را خوشحال و امیدوار و خوش‌بین می‌كند تكرار كنم:

"هر وقت برای انجام كاری از خانه خارج می‌شوید از قدم اول چانه را تو داده و سر را بلند نگه دارید ریه‌ها را پر از هوا كرده و از اشعه خورشید حداكثر استفاده را بنمایید در برخورد با آشنایان و دوستان یك لبخند شیرین نثارشان بنمایید. اصلا ترس از عدم موفقیت را به خود راه نداده و جزئی‌ترین فكر را هم درباره دشمنان خود نكنید فقط به منظور اصلی خود متوجه بوده راست به طرف هدف خود بروید و قوای فكری خود را برای منظورهای عالی خود مصرف نمایید. اگر چند روز به این ترتیب رفتار نمایید خواهید دید همانطور كه مرجان كار خود را كرده و به مرور مواد لازم خود را از آب گرفته خانه خود را می‌سازد و طبیعتا كاری به سایر مواد موجود در آب ندارد در شما هم كم‌كم این استعداد پیدا میشود كه افكارتان متمركز بر روی چیزی كه می‌خواهید شده و موضوعهای دیگر نتوانند علی‌رغم میل شما آن را منحرف كنند. همیشه در خاطر خود، خود را آنطور كه دلتان می‌خواهد باشید مجسم كنید و كم‌كم همانطور شوید. فكر عالی‌ترین اثرات را در گرفتن هر گونه نتیجه دارد. همیشه در روحیه خود شجاعت و صداقت و خوش‌بینی را به زور فكر تقویت كنید. اختراع نتیجه مستقیم صحیح فكر كردن است. همه چیز در اثر میل زیاد به دست می‌آید و هر كس صمیمانه بپرسد به جواب صحیح خواهد رسید. هر چه را كه قلب ما بخواهد همان‌طور خواهد شد بنابراین همیشه چانه را تو داده سر را بلند نگه دارید و بدانید كه هر انسان خدایی است كه هنوز در پیله می‌باشد باید آن را سوراخ كرده و خارج شود تا به مرحله خدایی برسد."

عملیاتی كه در موقع بیان باید اجرا گردد:

اولا: محكم و با تكیه ادا كردن كلمات مهم

ثانیا: درجه بلندی و كوتاهی)عنی كوك صدا را تغییر دهید(

ثالثا: سرعت بیان را در كلمات كم و زیادکنید.

رابعا: بعد از بیان یك نكته مهم كمی تأمل كنید.

شخصیت انسان بیش از هر چیز تابع عوامل ارثی است و قبل از تولد در وجود او به ودیعه گذاشته شده است و پس از تولد فقط ممكن است تغییرات مختصری در آن رخ دهد و به هر حال باید آن را یك عامل غیر متغیری دانست. با وجود اینكه این خاصیت انسان را كمتر می‌توان تغییر داد مع هذا همان تغییر مختصری كه در آن قابل اجراست برای ما خیلی مفید است. اگر می‌خواهید حداكثر استفاده از شخصیت خود در موقع سخنرانی بكنید باید كاملا استراحت كرده و بدون خستگی پشت میز خطابه بروید یك آدم خسته هیچ وقت نمی‌تواند كسی را به خود جلب كند و محبوب واقع شود بنابراین همانطور كه در مطالب قبل گفته شد تهیه گفتار خود را برای آخرین ساعت فرصت نگه دارید و الا خستگی و سمومی كه در نتیجه آن در بدن شما تهیه می‌شود قوه حیاتی شما را كم كرده و مغز و اعصابتان را خسته می‌كند.
چیزی كه گرانت را برای همیشه متاسف ساخت:

گرانت در یادداشتهای خود نوشته است در ملاقاتی كه با ژنرال لی كرد ژنرال لباس انیفرم بسیار شیك و پاك پوشیده بود در صورتی كه لباس او بسیار ساده و نازیبا بود به همین جهت این ملاقات به نفع ژنرال و به ضرر او تمام شد و برای همیشه او را متاثر ساخت.

اما راجع به دستها به كلی آن را فراموش نمایید و خیال كنید وجود ندارد و بدانید كه شنوندگان جزئی‌ترین توجهی به دستهای ناطق نخواهند داشت بنابراین با دل راحت آن را به طرفین آویزان كنید و فقط در موقع خیلی لازم بگذارید با حركات خیلی عادی آنها به بیان شما كمك داده شود. اگر جنسا خیلی عصبانی هستید مانعی ندارد كه دستها را در جیب بگذارید من خیلی از ناطقین مشهور را دیده‌ام كه این كار را كرده‌اند و به نظرم بد نیامده است.

سخنرانی را با ذكر نكات قابل تجسم شروع كنید

برای شنوندگان شنیدن مقدار زیادی مطالب كلی و معنوی خیلی سخت است و شنیدن مطالب قابل تجسم را بیشتر دوست دارند و خوب است شروع سخنرانی با ذكر یك چنین مطلبی باشد ولی متاسفانه اجرای این دستور برای ناطق سخت است و هر ناطقی خیال می‌كند در اول صحبت خود باید یك مطلب كلی را بگوید ولی باید در مقابل این حس خود مقاومت كند.

با ذكر كلام یكی از بزرگان سخنرانی را شروع كنید
ذكر كلام بزرگان اثر زیادی در جلب توجه شنوندگان دارد مثلا اگر می‌خواهید راجع به راستی سخنرانی كنید ممكن است سخن خود را اینگونه شروع كنید: " سعدی می‌گوید: راستی موجب رضای خداست، كسی ندیدم كه گمشده از ره راست..."
عنوان سخنرانی خود را از كلماتی كه متناسب با منافع مستقیم شنوندگان است انتخاب كنید.

مسلم است كه تمام شنوندگان بیش از هر چیز به منافع خود علاقه‌مند هستند بنابراین وقتی بیشتر به موضوع سخنرانی علاقه‌مند شده و آن را با دقت بیشتری گوش می‌دهند كه حس كنند شنیدن آن را در بهبودی و ازدیاد منافع شخصی آنها موثر است.

گفتن مطالب موثر زیاد جلب توجه می‌كند
خواندن و شنیدن مطالب موثر روحیه انسان را از حالت یكنواخت روز در می‌آورد. بنابراین اگر می‌خواهید مقدمه نطقتان خوب شود آن را با ذكر یك نكته موثر شروع كنید.

افراد ملت آمریكا بیش از تمام ملل دیگر جرم می‌كنند در اهیو تنها به اندازه تمام شهر لندن قتل واقع می‌شود به تناسب جمعیت در آنجا یك صد و هفتاد مرتبه بیشتر دزدی می‌شود. در كلولند بیش از تمام  انگلستان و اسكاتلند اقدام به دزدی می‌شود. عده مقتولین در شهر نیویورك بیش از انگلیس یا فرانسه و یا آلمان است. علت این امر این است كه در آمریكا مجرمین تنبیه نمی‌شوند، برای هر جرم فقط یك درصد احتمال تنبیه شدن است به طوری كه اشخاص قاتل بیشتر احتمال می‌دهند كه از مرض سرطان بمیرند تا اینكه اعدام شوند.
از قدیم می‌گویند یك قطره عسل بیش از یك خر‌وار سركه مگس به خود جمع می‌كند از این حیث آدم هم مثل مگس است. اگر می‌خواهید كسی را با خود هم‌عقیده كنید اول به او ثابت كنید كه دوست صمیمی او هستید این عمل شما مثل همان قطره عسل در او كار‌گر شده و او را به طرف شما جلب می‌كند و اگر توانستید این كار را انجام دهید به مقصود خود خواهید رسید.

هر وقت می‌خواهید با كسی راجع به مطلبی مباحثه كنید بیفایده‌ترین و مضرترین طریقه این است كه با جدیت تمام سعی كنید به او حالی كنید آنچه او تا به حال راجع به این مطلب تصور می‌كرده غلط بوده و حرف صحیح آن است كه شما می‌گویید، زیرا واضح است طرف هم با اصرار مخالفت می‌كند" به عكس آنچه من می‌گویم و این مطلب را الان به تو ثابت می‌كنم" البته تا این كار را نكند آرام نخواهد نشست.

منظور از سخنرانی گرفتن نتیجه است و نتیجه صحیح موقعی به دست می‌آید كه شنوندگان حاضر و متقاعد به اجرای عملی شوند در این صورت ناطق می‌تواند در خاتمه سخنرانی اجرای آن عمل را از شنوندگان بخواهد.

سخنرانی را با ذكر یك كلام مقدس خاتمه دهید
اگر ناطق بتواند یك آیه قرآن یا چیزی نظیر آن را در آخر بیانات خود گفته و با آن سخنان خود را ختم كنید بسیار مفید و موثر خواهد بود.

خوب شدن صدا سه عامل اصلی دارد: تنفس صحیح- استراحت بدن- تقویت طنین صدا

طنین صدا:

همانطور كه بدن توخالی ویلن و تار صدای ضعیف سیم را گرفته و آن را بزرگ و قشنگ می‌كند صدای انسان هم كه از حنجره خارج می‌شود در دهان و بینی و كلیه حفره‌های صورت طنین انداز شده و آنچه را كه ما می‌شنویم بوجود می‌آورد. برای تقویت طنین صدا تمرینات زیر را بنمایید:

زبان و گلو و لبها و چانه را كاملا آزاد و راحت نموده و یك تصنیفی را زمزمه كنید و كف دست را روی سر خود گذاشته و سعی كنید در آنجا ارتعاشات صدای خود را حس كنید البته این حركت و سایر حركات را با تنفس عمیق توأم نمایید. یك دفعه دیگر همان تصنیف را زمزمه كنید و كف دست را پشت گردن گذاشته سعی كنید ارتعاشات را در آنجا حس نمایید. این دفعه بوسیله لمس استخوان وسط بینی با سبابه سعی كنید ارتعاشات را در بینی حس نمایید البته باید توی دماغی زمزمه كنید. دفعه چهارم سبابه را بر روی لبها گذاشته و زمزمه كنید بطوری كه لبهایتان مرتعش شود حال هر چه ممكن است آهسته زمزمه نموده و بوسیله گذاشتن كف دست روی سینه ارتعاشات را در آنجا حس كنید. بالاخره تمام تمرینات نام‌برده را یكجا عمل نمایید به این ترتیب یك دست را روی سینه گذاشته و مشغول زمزمه شوید و دست دیگر را به نقاط مختلف سر حركت دهید به طوری كه هم در سینه و هم در سایر نقاط در آن واحد ارتعاشات حس شود. این نكته را هم باید تذكر دهم كه در تمام این تمرینات باید وقتی نفس را بیرون دهید آن را حس نكنید و مثل این باشد كه به داخل نفس می‌كشید یك تمرین مفید و آسان برای خوب شدن طنین صدا آواز خواندن است بنابراین هر چه می‌توانید آواز بخوانید ضمنا سعی نمایید كلیه نكات تمرین بالا را هم رعایت كنید.

گردآوری: علی رضایی تبار

منبع: athir.blogfa.com

نوشته شده در تاریخ شنبه 28 اسفند 1389    | توسط: علی عبدالی    | طبقه بندی: عمومی،     |
نظرات()