3- مبانی TRIZ در 50 کلمه

TRIZ یعنی:

" تشخیص و درک این که سیستم های فنی در جهت افزایش ایده آل بودن به وسیله غلبه بر تناقضات و اغلب با صرف حداقل منابع، متحول می شوند. بنابراین TRIZ برای حل خلاقانه مسائل، یک روش جدلی و مناظره ای ارائه می کند یعنی:

· درک مسائل به عنوان یک سیستم

· تصور یک راه حل ایده آل در آغاز

· حل تناقضات

   مهم ترین مطلب تشخیص و درک متحول شدن و تکامل یافتن سیستم های فنی است. عمدتا ً از تکنولوژی به عنوان یک سیستم فنی یاد می کنیم. هر سیستمی از تعدادی اجزاء و تعاملات متقابل بین آنها تشکیل شده است (زیر سیستم) ، و همچنین این سیستم ممکن است یکی از اجزاء یک فوق سیستم باشد. تمام سیستم های فنی در طول دوران موجودیت شان تغییر می کنند و توسعه می یابند یعنی متحول می شوند. این تحولات ممکن است در مراحل مختلف و یا از راه های مختلفی از قبیل تولد، توسعه، یکپارچگی، پیچیدگی و غیره نمایان گردند.

   مورد بعدی این است که بدانیم سیستم های فنی در جهت افزایش ایده آل بودن متحول می شوند که به آن قانون ایده آل گرایی میگویند. ایده آل گرایی در واقع حرکت در جهت افزایش ایده آل بودن تعریف می شود و درک این موضوع پایه و اساس ذهن ما در پیش بینی آینده و توسعه سیستم های فنی خواهد بود. باید در نظر داشته باشیم که TRIZ علاقه مند به فراهم آوردن متدلوژی (راهی برای فکر کردن) در جهت حل خلاقانه مسائل می باشد. این مطلب هدف اصلی ایجاد و توسعه TRIZ است. از روش حل مسئله جهت فایق آمدن بر تناقضات استفاده می نماییم و مسئله را به طور خلاقانه حل می کنیم، هر چند که به ظاهر هیچ راه حل شناخته شده ای برای برطرف نمودن تناقضات در اختیار نداریم. [2]

 4- دلایل استفاده از TRIZ

   به واسطه وجود محیط رقابتی شدید در دنیا و نیاز مشتری به محصول با کیفیت بالاتر و ارزان تر، نیاز بیشتری به رویکردهای ابداعی در دنیا به وجود آمده است. در حال حاضر فعالیت های علمی باید در سطح بالاتر، با بودجه کمتر و سرعت بیشتری نسبت به گذشته، صورت گیرند. تحقیقات اخیر نشان میدهد که TRIZ بین 70% تا 300% به تولید ایده برای محصولات و خدمات جدید و ایجاد بهبود کیفیت، سرعت می بخشد. TRIZ تکنیکهای مهندسی و تئوری های علمی را به سمت یک چارچوب سوق میدهد. متبحر شدن در فرآیند TRIZ ، فقط این نیست که تیم فنی تمام پتانسیل موجودشان را شناسایی کنند، بلکه TRIZ در ابتدا به آنها یاد آوری میکند که چرا آنها مهندس یا دانشمند بودن را برگزیده اند. TRIZ از راه های مختلفی به این هدف میرسد. یکی از مهمترین راهها این است که ما را برای یافتن راه حل مسئله مان، به نظر افکندن به زمینه های خارج از دانش، تجربه، سازمان، متخصصین و حتی خارج از صنعت خود تشویق میکند (هرچند که این روش برای ما و سازمان مان غیر معمول میباشد). [4]

   بکارگیری TRIZ یعنی بازگشت به اصول اولیه، ولی معمولا ً در این راه از اصول، علوم و راه حل های مهندسی که برای ما آشنا نیستند استفاده می نماییم. این فرآیند با تجزیه تمام مسائل به وظایف بنیادی طراحی شان و با القاء درک کاملی از اساس مسئله ای که با آن دست به گریبانیم ساده میگردد. با بکارگیری TRIZ ما در مسیر یافتن راه حل ها قرار می گیریم و در می یابیم که چگونه دیگران مشکلات مشابهی را در تمام زمینه های علمی و مهندسی بدین وسیله حل نموده اند.

   با بکارگیری TRIZ میتوانیم با یک روش سیستماتیک به عصاره و چکیده تمام راه حل های مسائلی که بشریت با آنها روبرو بوده است، دسترسی پیدا کنیم. و با توجه به مفهوم TRIZ در می یابیم که تمام مسائل قبلا ً به طریقی حل شده اند. مطمئنا ً در صورت عدم استفاده از TRIZ زمان زیادی هدر خواهد رفت. [5]

   درست مثل اینکه به جای کشف راه حل هوشمندانه ای برای بهبود بخشیدن به عملکرد چرخ، آن را دوباره اختراع کنیم.

TRIZ  ما را به سمت راه حل هایی که نیاز داریم، راه حل هایی که وجود دارند و راه حل هایی که ابداعی هستند ولی بدون TRIZ معمولا ً امکان درک آنها را نداریم، هدایت می کند.

ضمنا ً ، بررسی اساس تمام ابداعات و اختراعات به ثبت رسیده در جهان نشان میدهد که هزاران ساعت نیروی انسانی صرف حل مسائل مشابهی شده است که انسانها در زمینه های مختلفی با آن سر در گریبان بوده اند و در نهایت پس از حل آنها، به نتایج مشابهی دست یافته اند. [4]

   آنچه که TRIZ انجام میدهد این است که با طبقه بندی این راه حل های هوشمندانه، راه های ابداعی حل هر مسئله ای را شناسایی میکند.

5- TRIZ و مدیریت دانش

   روس ها TRIZ را جهت بهره جستن از علوم و دانش مهندسی تمام دنیا و به حداقل رسانیدن منابع مورد نیاز جهت دستیابی به راه حل های ساده و ظریف، ایجاد نمودند.

در عصر حاضر TRIZ راه هایی را برای مدیریت دانش اثربخش فراهم آورده است. TRIZ سیستمی را برای ذخیره سازی، بازیابی و دستیابی به اطلاعات مورد نیاز در اختیار ما می گذارد. نرم افزارهایی جهت تسهیل کاربری TRIZ طراحی شده است. اطلاعات سازمان در آن ذخیره می شود و با استفاده از این اطلاعات و سایر اطلاعات موجود در نرم افزار، فرآیند TRIZ به سادگی انجام می گردد. [6]

6- ابزارهای TRIZ

   اصول و روش های زیادی در TRIZ وجود دارند که اساس و پیکره آن را تشکیل می دهند که در ادامه به طور اجمالی در خصوص برخی از آنها بحث می گردد:

6-1- 40 اصل ابتکاری و ماتریس تناقضات آلتشولر

   آلتشولر با بررسی اختراعات مختلف به ثبت رسیده در دنیا 40 اصل ابتکاری را پیشنهاد کرد. این اصول به مهندسان، جهت دستیابی به راه حل ابداعی مناسب کمک می کند. 

   وی ماتریسی از تناقضات برای بدست آوردن اصول منطبق با مسئله و تشخیص این که باید از کدام یک از این 40 اصل استفاده شود، ایجاد نمود. وی در این جدول 39 پارامتر مهندسی نظیر وزن، طول، شفافیت و غیره را در ستونها قرار داد (آثار ثانویه نامطلوب) و پارامترهایی که لازم است بهبود یابند را در        ردیف ها قرار داد. در خانه هایی که از تقاطع هر سطر و ستون بدست می آمدند، دو یا سه اصل از اصول     40 گانه ابتکاری را که در به دست آوردن راه حل خلاقانه مورد استفاده قرار میگیرند، قرار داد. [5]

در حل مسائل مختلف می توان از این روش استفاده نمود، ولی این روش دارای محدودیتی است و آن این است که کاربران در ابتدا باید مسئله را به صورت پارامترهای 39 گانه مهندسی فرموله کنند. و این روش برای حل مسائل پیچیده کاری وقت گیر و دشوار می باشد.

6-2- الگوریتم برای حل مسئله به روش ابداعی (ARIZ)

   این روش رویه ای سیستماتیک جهت شناسایی راه حل ها بدون در نظر گرفتن تناقضات است.

بر اساس ماهیت مسئله، تعداد مراحل اجرای آن می تواند از 5 الی 16 مرحله تغییر کند. در این روش ممکن است از یک مسئله فنی غیر واضح و نامعلوم، مسائلی که در لایه های زیرین قرار دارند بیرون آمده و نمایان شوند که برای ما قابل حل می باشند. مراحل پایه ای این رویه عبارتند از:

1.مسئله را فرموله کنید

2.مسئله را به یک مدل تبدیل کنید

3.مدل را تجزیه و تحلیل کنید

4.تناقضات فیزیکی را حل کنید

5.راه حل ایده آل را فرموله کنید[5]

6-3- تعیین پیشگویانه خطا (AFD)

   جلوگیری از بروز خطاهای پیش بینی نشده در توسعه و ایجاد یک محصول جدید از اهمیت زیادی برخوردار است. AFD به طور موثر مکانیزم خطا را کشف میکند و سپس احتمال رخداد آن را بررسی   می نماید. به وسیله این تکنیک عواملی که سهم به سزایی در رخداد خطا دارند، برطرف میگردند. [5]

6-4- تکامل هدایت شده محصول (DPE)

  روش های سنتی پیش بینی سعی دارند که مشخصه های آینده سیستم ها، روش های اجرایی و یا تکنیکها را به وسیله ارزیابی، شبیه سازی و تمایل به ایجاد مدل های احتمالی پیش بینی نمایند. این روشها فقط یک پیش بینی را در اختیار ما می گذارند ولی چگونگی ابداع تکنولوژی پیش بینی شده را به ما نمی دهند.

   آلتشولر توانست با مطالعه صدها هزار اختراع به ثبت رسیده، 8 الگویی را که نشان دهنده چگونگی توسعه سیستم های تکنولوژیکی طی دوران مختلف بوده اند، مشخص کند. این مطلب بر مبنای مقایسه        " چگونه فکر کردن مردم در مقابل" به چه چیز فکر کردن مردم" بود.

 DPE مانند نقشه راهی به سوی آینده می باشد که با استفاده از آن (به جای پیش گویی آینده) می توان به طور سیستماتیک تکنولوژی های آینده را ابداع کرد. [6]

 

نتیجه گیری

   در عصر حاضر که سازمانها نیاز مبرمی به پاسخگویی به تغییرات محیط و فرهنگ جدید سازمانی دارند، TRIZ به عنوان یک روش ابداعی می تواند همراه و راهگشای سازمانها باشد. با بهره جستن از روشهای مورد بحث قرار گرفته در این مقاله می توان مسائل و مشکلات سازمان را با دید بازتر و از نقطه نظری دیگر مورد بررسی قرار داد و از چارچوب فکری سازمان فراتر رفت و نیز از تجربیات و راه حلهایی که در جایی دیگر و در زمانی دیگر و در حوزه کاری و علمی دیگری ابداع شده است استفاده نمود و با سرعت بیشتری به نیاز مشتری و محیط پاسخ داد.

 

   امروزه TRIZ جهت درک اهداف بلند مدت کسب و کار و پیشگویی آینده محصولات سازمانهای پیشرو و موفق استفاده می شود.[7]

   تحقیقات اولیه TRIZ ابزار قدرتمندی جهت پیشگویی مسیر تحول صنعت در اختیار سازمانها                می گذارد. این ابزارها محصولات محتمل آینده را به طور موثر شناسایی میکنند و سرمایه گذاری بر روی تحقیقات با ارزش را هدفمند می کند .در نتیجه کاربران TRIZ با سرعت بیشتری نسبت به سازمانهایی که با روشهای سنتی طراحی وتوسعه محصولات کار میکنند، می توانند محصولات جدید به بازار عرضه کنند.

 

منبع: sixsigma.parsiblog.com

مراجع

 [1] Raskin, Andy, “A Higher Plane of Problem Solving”. TRIZ Journal, June 2003, Vol. 4, Issue 5, p. 54-70

[2] Altshuller,”The Art of Inventing (And Suddenly the Inventor Appeared). Translated by Lev Shulyak. Worcester, MA: Technical Innovation Center. 1994

[3] Toru Nakagawa,”Essence of TRIZ in 50 words”. Proceeding of ETRIA Conference, Bath, UK, Nov. 2003

[4] R. Stratton, D. Mann, "Systematic innovation and the underlying principles behind TRIZ and TOC", Journal of Materials Processing Technology Vo.139, pp.120–126, 2003

[5] Foster, “TRIZ The Theory of Inventive Problem Solving”. TRIZ Journal, Ague 2004, Vol. 6, Issue 3, p. 31-43

[6] Braham, James. "Inventive ideas grow with TRIZ."" Machine Design Journal, Vol. 67 No.18. October 2001.

[7] Darrell L., Mann, "Better technology forecasting using systematic innovation methods", Technological Forecasting & Social Change Journal, Vol. 70, pp 779- 795. 2003.

نوشته شده در تاریخ شنبه 3 مهر 1389    | توسط: علی عبدالی    | طبقه بندی: مدیریت،     |
نظرات()